Logistika və daşımalar bir-birini tamamlayan sistemlərdən ibarətdir. Müasir dövrdə logistika — məhsul, xidmət və insan resurslarının lazım olan yerə və doğru zamanda çatdırılmasını təmin edən bir vasitə kimi tanımlanır. İstehsal və marketinq sahələrində logistika dəstəyi olmadan uğur qazanmaq çətindir. Logistika — nəqliyyat, anbar, inventar, material idarəetməsi və qablaşdırma proseslərinin koordinasiyasını əhatə edir.
Daşıma üsulları və xüsusiyyətləri
Daşıma metodlarının düzgün zamanlama ilə, doğru miqdarda və münasib qiymətlərlə həyata keçirilməsi vacibdir. Beş əsas daşıma növü mövcuddur:
1. Quru yolu daşımaları (avtomobil)
TIR və yük maşınları ilə həyata keçirilir. Ən çox istifadə olunan üsullardan biridir.
Üstünlükləri:
- Qısa və orta məsafələrdə sürətli çatdırılma.
- Qapıdan-qapıya xidmət.
- Marşrut dəyişikliklərində çeviklik.
2. Dəmir yolu daşımaları
Ağır və böyük həcmli yüklər üçün sərfəlidir.
Üstünlükləri:
- Avtomobil nəqliyyatına nisbətən daha ucuzdur.
- Çox böyük həcmdə yüklər daşımaq üçün idealdır.
- Aşağı karbon emissiyası sayəsində ekoloji cəhətdən uyğundur.
3. Hava yolu daşımaları
Təyyarələr vasitəsilə həyata keçirilir və təcili, dəyərli, yüngül məhsullar üçün istifadə olunur.
Üstünlükləri:
- Ən sürətli daşıma növüdür.
- Həssas və qiymətli əşyaların təhlükəsiz çatdırılmasını təmin edir.
- Qlobal səviyyədə sürətli çatdırılma imkanı yaradır.
4. Dəniz yolu daşımaları
Böyük həcmli yüklərin gəmilərlə daşınmasını təmin edir.
Üstünlükləri:
- Xərci yüksək olan daşımalar üçün daha sərfəlidir.
- Ətraf mühitə daha az zərər verir.
- Beynəlxalq ticarətdə ən çox üstünlük verilən üsuldur.
5. Boru xətti ilə daşıma
Qaz, neft və su kimi maye və qaz halındakı maddələrin uzun məsafələrə daşınmasında istifadə olunur.
Üstünlükləri:
- Davamlı və fasiləsiz daşımaya imkan yaradır.
- Ekoloji zərəri minimum səviyyədədir.
- Aşağı istismar xərcləri ilə iqtisadi cəhətdən əlverişlidir.
